Natuurvisie Westerbroek, nu te downloaden

Onder begeleiding van Buro Horatius is, in samenspraak met de inwoners van Westerbroek en met betrokkenen van Natuurmonumenten, een toekomstvisie voor het Groningse natuurgebied Westerbroek tot stand gekomen. Onlangs is door Natuurmonumenten de visie vastgesteld. Dankzij de inbreng van velen, is het een visie geworden die zijn wortels heeft in de streek. Beschreven is welke ontwikkeling Natuurmonumenten tot 2032 graag in dit gebied ziet en welke maatregelen worden genomen om die ontwikkeling mogelijk te maken. Het rapport Natuurvisie Westerbroek (inclusief samenvatting) kunt u nu downloaden.

Onontdekte Parel van het noorden
Natuurgebied Westerbroek heeft anno 2014 een omvang van 132 hectare en kent een rijke geschiedenis en bijzondere landschaps- en natuurwaarden. Misschien onverwacht, maar het gebied is ook cultuurhistorisch bijzonder interessant. Westerbroek was vroeger een veenontginningsgebied, die ten tijde van de ontginning qua beeld vergelijkbaar was met de Weerribben. Voor de natuur is het gebied vanwege een bijzonder moerasbos, uniek te noemen voor Noord Nederland. Ook is het gebied een waar vogelparadijs en kom je naast de Roerdomp en Dodaars vele kleine zangvogels tegens als de Tuinfluiter, Matkop en bijvoorbeeld Zanglijster. Daarnaast voelen ook diverse soorten libelles zich thuis, zoals de Gevlekte Witsnuitlibel. Deze laatste heeft zelfs een zware Europees beschermde status. Voor de recreatie speelt het gebied een belangrijke rol als gebied om te wandelen en te ontspannen in het dagelijkse leven van de directe omwonenden en voor rustzoekers uit de omgeving.

Doelen op de korte termijn
In de kern van het gebied wordt op de korte termijn vooral ingezet op verder hydrologisch- en natuurherstel, Met de inrichting van de EVZ en de recent begrensde EHS-gebieden kan hiermee een belangrijke stap worden gezet. Belangrijke doelen waar op wordt ingezet zijn versterking van het moerasgebied met meer open water, herstel van de pingoruïne als natte laagte en bevorderen van veengroei in de oude kern van het gebied. In het beheer nemen spontane processen en ontwikkelingen een belangrijke plek in. Aan de westkant zijn de doelen gericht op behoud van openheid, zowel om een herkenbare landschappelijke overgang in stand te houden naar het Hunzedal en om de belangrijke functie van dit gebied voor moeras- en watervogels te behouden. Extensieve begrazing blijft het belangrijkste sturingsmiddel om deze doelen te halen. Aan de oostkant van het gebied mag een geleidelijke verdichting van het landschap optreden door spontane bosvorming. Op de overgang naar de bebouwing van de Oude weg staat een perceelgericht beheer centraal in de vorm van kruidenrijke graslanden en akkertjes. De Hesselinkslaan is een cultuurhistorisch belangrijk landschapselement waarvan het laanbeheer (weer) wordt opgepakt. De natuurgebieden rond het dorp wil Natuurmonumenten behouden en samen met omwonenden gaan beheren. Deze gebieden zijn sterk verweven met het dorp en hebben een belangrijke functie als directe leefomgeving en uitloopgebied zodat hier ruimte wordt geboden voor initiatieven van omwonenden en gebruikers.

Doelen voor de langere termijn
Aan de noordwestkant van het natuurgebied streeft Natuurmonumenten voor de langere termijn naar uitbreiding tot aan het Winschoterdiep en de Woortmansdijk. Hiermee wordt de voormalige Hunzemeander veilig gesteld en opgenomen in het natuurgebied en kan aan de noordkant optimale inrichting plaatsvinden om de verdroging tegen te gaan met bijvoorbeeld een hoogwaterzone. Hierdoor kan een robuust en gevarieerd natuurgebied ontstaan met een voedselarme (hoog)veenkern en overgangen naar een zone met (matig) voedselrijke moerassen, open water en graslanden. Aan de zuidkant, waar het eigendom sterk versnipperd ligt, is versterking van de samenhang van het landschap tussen het dorp en de Hesselinkslaan een belangrijke doelstelling. Te denken valt aan versterking van houtwallen, herstel van petgaten, verbetering van de recreatieve mogelijkheden, het stimuleren van verbrede landbouw. Landschapsherstel kan hier leiden tot een gevarieerd cultuurlandschap met een aantrekkelijk woon- en leefklimaat en veel belevingsmogelijkheden. Natuurmonumenten wil samen met het dorp, gemeente en andere partners deze mogelijkheden onderzoeken. In overeenstemming met de wensen van de bewoners, streeft Natuurmonumenten naar een bescheiden recreatieve ontwikkeling van het gebied, waarbij de omwonenden en rustzoekers uit de omgeving de belangrijkste doelgroep vormen. Wel wil Natuurmonumenten samen met geïnteresseerden kijken hoe de cultuurhistorische kwaliteiten van het gebied met digitale middelen beter voor het voetlicht gebracht kunnen worden.

Beheergroep
Natuurmonumenten wil het overleg en de samenwerking, opgebouwd tijdens het maken van de visie graag voortzetten en hoopt ook in de toekomst op een nauwe en vruchtbare samenwerking met het dorp en omwonenden om de gebieden te behouden, te ontwikkelen en te beheren. Daarvoor is onder andere een beheergroep in het leven geroepen die jaarlijks op schouw gaat. Dit om de ambitie zoals beschreven in de visie  te evalueren en gezamenlijk verder vorm te geven. Belangstellenden die hieraan deel willen nemen, kunnen zich melden bij de boswachter Bart Zwiers, bereikbaar via 050 309 23 87.

Buro Horatius
Jacob Heitman heeft voor dit project de proces- en projectleiding begeleiding op zich genomen. Het uitwerken van de visie zelf, is door Natuurmonumenten uitgevoerd.
Heeft u ook plannen om samen met de bewoners en betrokken bijvoorbeeld een visie of (inrichtings)plan te ontwikkelen? Ik ga graag vrijblijvend met u in gesprek om te kijken wat wij voor elkaar kunnen betekenen.

Vergelijkbaar referentieproject: Natuurvisie Greidhoeke; proces- en projectleiding alsmede het schrijven van de visie.